☰

Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là ngày 26 tháng 3 hằng năm, một ngày có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các thế hệ trẻ Việt Nam. Đây là tổ chức chính trị – xã hội lớn nhất của thanh niên Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện.

1. Nguồn gốc lịch sử

  • Bối cảnh ra đời: Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập vào ngày 3/2/1930, Đảng nhận thấy trách nhiệm to lớn của thanh niên đối với phong trào cách mạng. Trong cao trào cách mạng 1930-1931, đặc biệt là Xô Viết – Nghệ Tĩnh, đã xuất hiện nhiều gương thanh niên đấu tranh oanh liệt. Tiêu biểu là người đoàn viên thanh niên cộng sản Lý Tự Trọng với câu nói nổi tiếng trước tòa án kẻ thù: “Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác”.
  • Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 2: Từ ngày 20 đến 26/3/1931, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ 2, Trung ương Đảng đã dành một phần quan trọng để bàn về công tác thanh niên. Hội nghị đặt ra vấn đề “… tổ chức ra Thanh niên cộng sản đoàn là nhiệm vụ để thâu phục một bộ phận quan trọng của vô sản giai cấp, là một vấn đề cần thiết mà Đảng phải giải quyết”, đồng thời chủ trương thống nhất các tổ chức thanh niên thành Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương, nhằm thu hút thanh niên phấn đấu cho lý tưởng cộng sản chủ nghĩa.
  • Quyết định chính thức: Được Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bác Hồ cho phép, theo đề nghị của Trung ương Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam, Đại hội toàn quốc lần thứ III họp từ ngày 22-25/3/1961 đã quyết định lấy ngày 26/3/1931 làm ngày thành lập Đoàn hằng năm. Từ đó, ngày 26/3 trở thành ngày vẻ vang của tuổi trẻ Việt Nam.
  • Sự lãnh đạo của Bác Hồ và Đảng: Mùa Xuân năm 1941, Bác Hồ trở về nước cùng Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Tháng 5/1941, Người chủ trì Hội nghị Trung ương VIII tại Pắc Bó (Cao Bằng), dưới ánh sáng Nghị quyết Hội nghị này, Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam ra đời, tiếp nối sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc của các tổ chức thanh niên trước đó do Đảng và Bác Hồ tổ chức, giáo dục và rèn luyện. Dưới ngọn cờ của Đảng và Bác Hồ vĩ đại, Đoàn Thanh niên Cứu quốc và tuổi trẻ cả nước đã xung kích cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vùng lên tiến hành thành công Cách mạng tháng Tám năm 1945, mở ra kỷ nguyên độc lập tự do cho dân tộc. Đoàn viên, thanh niên là lực lượng hăng hái đi đầu trong phong trào chống “giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm”.

2. Các tên gọi qua các thời kỳ

Để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của từng thời kỳ cách mạng, Đoàn đã trải qua 7 lần thay đổi tên gọi:

  • 1931 – 1936: Đoàn Thanh niên Cộng sản Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương.
  • 1937 – 1939: Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương.
  • 11/1939 – 1941: Đoàn Thanh niên phản đế Đông Dương.
  • 5/1941 – 1956: Đoàn Thanh niên cứu quốc Việt Nam.
  • 25/10/1956 – 1970: Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam.
  • 2/1970 – 11/1976: Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh.
  • 12/1976 đến nay: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Việc mang tên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là vinh dự và tự hào lớn của toàn thể cán bộ đoàn viên.

3. Các Đại hội Đoàn và phong trào tiêu biểu

Qua các thời kỳ, Đoàn đã phát động nhiều phong trào hành động cách mạng phù hợp với nhiệm vụ lịch sử:

  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ I (1950): Tổ chức tại Đại Từ – Thái Nguyên, phát động phong trào “Tòng quân giết giặc lập công”.
  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ II (1956): Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam đổi tên thành Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam. Bác Hồ căn dặn thanh niên tiếp tục phấn đấu hăng hái bảo vệ Tổ quốc, xây dựng nước nhà.
  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ III (1961): Phát động phong trào “Xung phong tình nguyện vượt mức kế hoạch 5 năm lần thứ nhất”.
  • Phong trào “Ba sẵn sàng” (1964): Được tuổi trẻ Thủ đô phát động và phát triển sâu rộng ở miền Bắc với tinh thần “Chưa thắng giặc Mỹ, chưa về quê hương”.
  • Phong trào “Năm xung phong” (1965): Đại hội Đoàn Thanh niên toàn miền Nam phát động, thu hút hàng vạn đoàn viên, thanh niên tham gia.
  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VI (1992): Phát động hai phong trào lớn là “Thanh niên lập nghiệp” và “Tuổi trẻ giữ nước”.
  • Năm Thanh niên Việt Nam (2000): Phong trào “Thanh niên tình nguyện” phát triển mạnh mẽ, tạo ấn tượng tốt đẹp về lớp thanh niên Việt Nam thời kỳ mới.
  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX (2007): Tập trung triển khai hai phong trào lớn là “Năm xung kích phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ Tổ quốc” và “Bốn đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp”.
  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI (2017): Triển khai “3 phong trào hành động cách mạng” (Thanh niên tình nguyện, Tuổi trẻ sáng tạo, Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc) và “3 chương trình đồng hành với thanh niên” (Đồng hành với thanh niên trong học tập; Đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp; Đồng hành với thanh niên rèn luyện và phát triển kỹ năng trong cuộc sống, nâng cao thể chất, đời sống văn hóa tinh thần).
  • Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII (2022): Tiếp tục triển khai các phong trào và chương trình đồng hành với thanh niên với các nội hàm mới, đề cao khát vọng phát triển đất nước hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc.

4. Ý nghĩa của Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

  • Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị – xã hội lớn nhất của thanh niên Việt Nam. Đoàn được xem là “trường học cộng sản chủ nghĩa của lớp người trẻ tuổi”, là “cánh tay đắc lực và đội hậu bị tin cậy của Đảng”.
  • Ngày 26/3 hằng năm nhằm tôn vinh, gợi nhớ lại những truyền thống tốt đẹp, vẻ vang của tổ chức Đoàn, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò, trách nhiệm của đoàn viên, thanh thiếu niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
  • Đoàn đã tập hợp đông đảo thanh niên phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
  • Thông qua các hoạt động của mình, Đoàn góp phần giáo dục, bồi dưỡng để hình thành lớp học sinh, sinh viên mới “vừa hồng, vừa chuyên”, có kiến thức vững vàng, có khả năng tiếp cận trí tuệ của thời đại, thiết tha với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có hoài bão lớn, lối sống đẹp, có sức mạnh truyền thống và bản sắc dân tộc, có trách nhiệm cao với cộng đồng. Thanh niên Việt Nam ngày nay tiếp tục phấn đấu, đem sức trẻ, nhiệt tình ra sức cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

5. Các hoạt động hưởng ứng

Vào ngày 26/3 hằng năm, nhiều hoạt động bổ ích và ý nghĩa được tổ chức trên khắp cả nước để hưởng ứng Ngày thành lập Đoàn:

  • Tổ chức sinh hoạt chủ điểm kỷ niệm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh để ôn lại các sự kiện lịch sử trong sự hình thành và phát triển của Đoàn.
  • Tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường như quét dọn sạch cỏ và thu gom rác thải tại khu vực đường thanh niên địa phương, cũng như tổ chức “Ngày chủ nhật xanh”.
  • Tổ chức kết nạp đoàn viên mới và trao danh sách đoàn viên ưu tú đề nghị kết nạp Đảng.
  • Đăng ký và tham gia thực hiện các công trình thanh niên.
  • Tổ chức thăm tặng quà cho các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở địa phương.
  • Triển khai các cuộc vận động và diễn đàn như “Tuổi trẻ với tư tưởng Hồ Chí Minh”, “Tiếp lửa truyền thống – Mãi mãi tuổi hai mươi”, diễn đàn “Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích”, và cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”.
  • Các chiến dịch lớn như “Mùa hè xanh”, “Xuân tình nguyện”, “Phong trào Sinh viên 5 tốt” đã thu hút hàng triệu lượt thanh niên đăng ký tham gia, góp phần xây dựng hình ảnh sinh viên đẹp tại Việt Nam.