Dựa trên kinh nghiệm hơn 45 năm trong ngành phát thanh truyền hình với hơn 40.000 cuộc phỏng vấn, Larry King khẳng định rằng khả năng giao tiếp không hoàn toàn là tài năng bẩm sinh mà là một kỹ năng có thể rèn luyện được qua nỗ lực không ngừng. Bài viết này tổng hợp các nguyên tắc cốt lõi để “trò chuyện với bất cứ ai, ở bất cứ nơi đâu và bất cứ khi nào”. Những điểm mấu chốt bao gồm: sự chân thật là nền tảng tối thượng; biết lắng nghe quan trọng hơn biết nói; và việc duy trì một thái độ cởi mở, nhiệt tình sẽ quyết định sự thành công của mọi cuộc đối thoại. Giao tiếp hiệu quả không chỉ giúp con đường dẫn tới thành công bớt gập ghềnh mà còn là yếu tố định hình nhân cách và đẳng cấp của mỗi cá nhân.
I. Các nguyên tắc cơ bản trong giao tiếp
Nghệ thuật giao tiếp được Larry King ví như việc chơi golf hay lái xe: càng thực hành nhiều, kỹ năng càng thuần thục. Có bốn nguyên tắc nền tảng:
- Sự chân thật: Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. King rút ra bài học này từ thất bại trong buổi phát thanh đầu tiên khi ông bị “đứng hình” trước micro. Bằng cách thú nhận sự lo lắng của mình trực tiếp trên sóng, ông đã lấy lại tự tin và tạo được sự kết nối với thính giả.
- Thái độ và quan điểm đúng đắn: Coi việc giao tiếp là một cơ hội để học hỏi và tự khẳng định mình thay vì một áp lực. Hãy luôn tự nhủ phải nỗ lực để nói ngày một hay hơn.
- Quan tâm đến người đối thoại: “Hãy nói với người ta về chính họ và họ sẽ lắng nghe bạn hàng giờ”. Sự quan tâm chân thành là chìa khóa để duy trì sự chú ý của đối phương.
- Sự cởi mở: Sẵn lòng chia sẻ về bản thân (tiểu sử, sở thích, cảm xúc) để khích lệ người khác cũng cởi mở lại với mình.
II. Kỹ thuật khởi đầu và duy trì câu chuyện
1. Vượt qua sự e dè
Nỗi sợ nói chuyện với người lạ thường bắt nguồn từ việc sợ nói sai hoặc bị đánh giá. Để vượt qua, cần nhận thức rằng người đối diện cũng có thể đang lo lắng như mình. King nhấn mạnh: “Chúng ta đều là người trần mắt thịt cả”, dù đó là một giáo sư hay một chính trị gia lẫy lừng.
2. Cách đặt câu hỏi hiệu quả
- Tránh câu hỏi “Có/Không”: Những câu hỏi đóng sẽ kết thúc đề tài rất nhanh. Thay vào đó, hãy đặt những câu hỏi sâu sắc, mang tính gợi mở để người nghe buộc phải suy tư và trả lời dài hơn.
- Câu hỏi “Tại sao?”: Đây được coi là câu hỏi tuyệt vời nhất để khơi mào sự sống động cho câu chuyện.
- Câu hỏi giả định “Chuyện gì sẽ xảy ra nếu…?”: Đây là công cụ đắc lực để kích thích tư duy logic và tạo ra các cuộc tranh luận thú vị, đặc biệt trong các buổi tiệc. Tuy nhiên, cần lưu ý tính phù hợp của đề tài giả định tùy theo đối tượng (tránh các chủ đề nhạy cảm hoặc gây xung đột).
3. Tầm quan trọng của việc lắng nghe
Lắng nghe không chỉ là sự im lặng mà là một sự tương tác hai chiều. Larry King khẳng định: “Tôi chẳng bao giờ học được cái gì khi tôi đang nói”. Việc lắng nghe giúp ta phản ứng kịp thời và đặt được những câu hỏi “đắt giá” dựa trên thông tin người đối thoại vừa cung cấp.
III. Ngôn ngữ không lời và sự tinh tế
- Ánh mắt (Cửa sổ tâm hồn): Duy trì sự kết nối qua ánh mắt một cách tự nhiên để thể hiện sự quan tâm. Tuy nhiên, tránh nhìn trừng trừng gây khó chịu cho người đối diện.
- Ngôn ngữ điệu bộ (Body language): Các cử chỉ phải xuất phát từ bản năng và sự trung thực. Việc bắt chước điệu bộ của người khác một cách khiên cưỡng sẽ tạo ra cảm giác giả tạo.
- Sự im lặng đúng chỗ: Có những lúc sự im lặng có giá trị hơn hàng ngàn câu nói. Biết kiềm nén và dừng lại đúng lúc là biểu hiện của một người giao tiếp bậc thầy.
IV. Giao tiếp trong các bối cảnh xã hội đặc thù
| Tình huống | Bí quyết giao tiếp |
| Buổi tiệc/Đám đông | Chọn đề tài liên quan đến mọi người, tránh độc chiếm câu chuyện, chú ý đến những người rụt rè trong nhóm. |
| Tang lễ | Ưu tiên sự chân thành hơn sự tài hoa. Chia sẻ những kỷ niệm đẹp về người đã mất. Nói ngắn gọn và tránh những lời chia buồn sáo rỗng gây thêm đau thương. |
| Người khác phái | Giữ thái độ lịch lãm, tự nhiên. Sử dụng các câu hỏi về thời sự hoặc sở thích để “đo thử” kiến thức và mức độ quan tâm của đối phương. |
| Người nổi tiếng | Coi họ là những con người bình thường với cảm xúc bình thường. Đừng quá chi phối bởi danh tiếng của họ để tránh thất bại trong giao tiếp. |
V. Giao tiếp trong công việc và kinh doanh
- Thời gian là tiền bạc: Nói ngắn gọn, sắc sảo và đi thẳng vào vấn đề. Tránh lãng phí thời gian của người khác bằng những chuyện không liên quan.
- Thích nghi với đối tượng: Khi nói chuyện chuyên môn với người không cùng ngành, hãy dùng ngôn ngữ phổ thông, dễ hiểu thay vì các thuật ngữ hóc búa.
- Nghệ thuật bán hàng: Thành công đến từ việc nắm vững tính chất sản phẩm, sự tự tin và lòng nhiệt tình. (Ví dụ về tỷ phú Jack Kent Cooke: học thuộc đặc điểm sách để chào mời thuyết phục).
VI. Đặc điểm của những người ăn nói thành công
Larry King tổng kết 8 điều thường thấy ở những người có tài ăn nói:
- Nhìn nhận sự việc từ quan điểm mới (ví dụ: Frank Sinatra hát ca khúc cũ với cảm xúc mới).
- Có tầm nhìn rộng mở, học hỏi từ kinh nghiệm đa dạng (ví dụ: Andrew Cuomo học từ ông bà).
- Sự nhiệt tình và hào hứng với công việc và cuộc sống (ví dụ: Bill Clinton, Tommy Lasorda).
- Không nói quá nhiều về bản thân.
- Sự tò mò, luôn hỏi “tại sao”.
- Sự cảm thông, chia sẻ và biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác (ví dụ: Oprah Winfrey).
- Có óc khôi hài, đặc biệt là khả năng tự châm biếm chính mình.
- Có phong cách trò chuyện riêng biệt.
VII. Những thói quen cần loại bỏ và lưu ý về ngôn từ
- Từ ngữ thừa: Loại bỏ các từ đệm như “you know” (bạn biết không), “basically” (cơ bản là), “actually” (thực ra)… để tránh gây nhàm chán và làm loãng nội dung.
- Dùng từ chính xác và văn minh: Trong xã hội hiện đại, cần nhạy bén với sự thay đổi của ngôn từ để thể hiện sự tôn trọng (ví dụ: dùng “người Mỹ gốc Phi” thay cho các từ miệt thị cũ).
- Tư duy trước khi nói: Luôn vạch ra ý tiếp theo trong đầu khi đang nói câu thứ nhất. Có thể nhờ bạn bè làm “ban kiểm tra” để ra dấu hiệu điều chỉnh kịp thời khi đang diễn thuyết.
Những trích dẫn quan trọng từ Source Context
“Nguyên tắc cốt yếu của ông ấy là biết lắng nghe, biết chia sẻ và không bao giờ đánh mất sự hài hước.” — Henry Kissinger
“Thà rằng ngậm miệng lại và bị cho là một kẻ ngốc, còn hơn mở miệng ra để nói những điều nghi ngờ.” — Một nhà văn (được Larry King trích dẫn)
“Tôi chẳng bao giờ học được cái gì khi tôi đang nói. Mỗi sáng thức dậy tôi đều tự nhủ rằng nói hay chưa đủ mà còn phải biết lắng nghe.” — Larry King
“Sự khác nhau giữa từ gần đúng và từ đúng thật sự là một khoảng cách lớn. Giống như ánh sáng một con đom đóm khác với một tia chớp vậy.” — Mark Twain
