☰

Trong cuốn sách “Cách Sống Từ Bình Thường Trở Nên Phi Thường“, triết lý về cách sống tiết kiệm không được đề cập trực tiếp bằng từ “tiết kiệm” mà được thể hiện sâu sắc qua khái niệm “tri túc” (biết đủ) và những nguyên tắc sống liên quan đến sự điều độ, chống lại lòng tham, và tinh thần vị tha.

Dưới đây là các điểm chính về triết lý cách sống này:

“Tri túc” (biết đủ) là nền tảng tư duy mới:

Tác giả Inamori Kazuo khẳng định rằng nền tảng tư duy mới mà con người cần có là “Phải biết thế nào là đủ”. Đây không chỉ là một quan niệm cá nhân mà còn là một phương châm sống cần quán triệt trong toàn xã hội, gắn liền với những hành động vị tha, lòng nhân ái và đức khiêm nhường.

  • Tác giả lấy mô hình “tri túc” từ thế giới tự nhiên, nơi hệ sinh thái luôn cân bằng. Các loài động vật có bản năng điều độ, không ăn quá mức cần thiết, ngay cả loài thú ăn thịt khi đã no bụng cũng không tiếp tục săn mồi. Ông đặt câu hỏi: “Chẳng phải là con người cũng cần phải học cung cách “điều độ” của muôn loài trong thế giới tự nhiên đó sao?”.
  • Inamori nhấn mạnh rằng nếu không có quan điểm “tri túc”, chúng ta chẳng thể cảm thấy thoả mãn ngay cả khi đã có trong tay những thứ mà chúng ta muốn có thêm nữa. Ông kêu gọi từ bỏ việc “điên cuồng theo đuổi sự giàu có kinh tế không có điểm dừng”, và thay vào đó tìm kiếm sự sung túc về mặt tinh thần. Ông dẫn lời Lão Tử: “Kẻ biết đủ là kẻ hạnh phúc” và khẳng định cuộc sống con người ổn định và hạnh phúc chính là nhờ biết đủ và biết dừng lại đúng lúc.
  • Cách sống “tri túc” không có nghĩa là an phận hay thụ động, mà là một cách sống tràn đầy sinh lực và sáng tạo, luôn đào thải cái cũ và tiếp nhận cái mới một cách lành mạnh.

Kiềm chế “Lòng tham vô đáy” và dục vọng:

  • Trí tuệ và lý tính cao độ của con người đã tạo ra nhiều thành tựu vật chất, nhưng cũng biến thành sự ngạo mạn và lòng tham vô đáy, muốn thống trị tự nhiên. Ông cảnh báo: “Lòng tham gây áp lực lên mọi suy nghĩ và hành động. Đã có lại muốn có thêm. Đã giàu lại muốn giàu nữa. Bức tường “tri túc” bị đánh sập. Và cuối cùng, điều đó đang đe doạ cả trái đất – nơi trú ngụ của chính con người.”.
  • Triết lý này gắn liền với việc kiềm chế “tam độc” (tham – sân – si), trong đó “tham” (lòng tham) là một độc tố hủy hoại tâm hồn con người và là nguồn gốc của khổ đau. Con người bị dục vọng chi phối, quay cuồng suốt cuộc đời. Việc nỗ lực kiềm chế lòng tham là một bước tiến tới lòng vị tha.
  • Inamori khuyến khích việc dừng lại một chút để suy nghĩ trước khi đưa ra quyết định, tự chất vấn bản thân rằng nhận xét đó có bị dục vọng chi phối không, để có thể đưa ra quyết định dựa trên lý trí sáng suốt chứ không phải dựa trên dục vọng.

Ưu tiên giá trị tinh thần hơn vật chất:

  • Đối với Inamori, ý nghĩa cuộc sống của con người là “nâng cao nhân cách và sống là quá trình mài giũa tâm hồn”.
  • Ông lập luận rằng dù có thủ đắc bao nhiêu tiền tài, danh vọng trong đời này thì khi sang thế giới bên kia, “Chỉ duy nhất có một thứ không bị mất đi, không bị bỏ lại khi con người bước vào cuộc hành trình mới – đó là “tâm hồn”.”. Mục đích sống cao quý nhất là “Trở thành con người tốt hơn so với khi được sinh ra”, mang theo tâm hồn thanh cao, đẹp đẽ hơn dù chỉ một chút, đến với cõi bất tử.
  • Inamori cho rằng: “Dù điều kiện vật chất như thế nào, nếu có tấm lòng biết ơn cuộc đời thì vẫn có thể luôn cảm nhận được sự mãn nguyện.” Điều này thể hiện sự đủ đầy không phụ thuộc vào vật chất mà vào tâm thức.

Sống có lòng biết ơn và vị tha:

  • Lòng biết ơn: Inamori trải nghiệm việc luôn nói “Nam mô, nam mô, xin cảm ơn!” dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, vui hay buồn, tốt hay xấu, may mắn hay hoạn nạn. Ông coi đây là bước đầu tiên để nâng cao tâm hồn và mở ra tương lai tươi sáng.
  • Lòng vị tha: Được định nghĩa là “tấm lòng từ bi khi nghĩ tới người khác và mang điều tốt lành đến cho người khác”. Inamori cho rằng đây là “từ khoá quan trọng không thể thiếu trong nội dung sống của mỗi con người” và trong kinh doanh.
  • Ông kể câu chuyện ngụ ngôn về địa ngục và niết bàn, nơi cả hai đều có nồi mì mạch và đũa dài, nhưng người ở địa ngục chết đói vì ích kỷ tranh giành, trong khi người ở niết bàn được ăn no nhờ lòng vị tha, nhường nhịn nhau.
  • Triết lý kinh doanh của Kyocera là “Mang lại lợi ích cho toàn thể cán bộ công nhân viên trên cả hai mặt vật chất và tinh thần, đồng thời cống hiến cho sự tiến bộ của xã hội”. Inamori đã dùng tài sản của mình để lập ra Quỹ Inamori và Giải thưởng Kyoto, thể hiện quan điểm rằng tài sản có được từ xã hội cần được trả lại cho xã hội.

Tóm lại, triết lý “tiết kiệm” trong “Cách Sống Từ Bình Thường Trở Nên Phi Thường” không phải là việc tích lũy hay hạn chế chi tiêu một cách cứng nhắc, mà là một quan điểm sống sâu sắc dựa trên sự biết ơn, biết đủ, điều độ và kiềm chế lòng tham vô hạn của con người, nhằm hướng tới một cuộc sống tinh thần phong phú và một xã hội hài hòa, bền vững.

🔗 Xem Chi Tiết | PDF